Informatiebijeenkomst Klimaatbossen Leon en Haarzuilens

Op donderdag 27 oktober 2016 is er in Parnassos een informatieavond georganiseerd waarin het publiek kennis kon maken met het begrip klimaatbos en op welke manier ze zelf een steentje daaraan bij kunnen dragen.

Hoewel het Klimaatbos-Leon al sinds 2009 bestaat is de bekendheid er van binnen Utrechters nog niet heel erg groot. Om het begrip klimaatbos te concretiseren is eer een samenwerkingsverband aangegaan met de Stichting Lekker Landgoed die een voedselbos in Haarzuilens realiseert.

 

Op deze avond, waarvan de leiding in handen was van Elisabeth van den Hoogen, werd eerst een korte toelichting op het klimaatbos Leon gegeven door Eric Vleugel. Hij is voorzitter van de werkgroep Utrecht-Leon, die ontstaan is uit de begin dit jaar opgeheven Vriendschapsband Utrecht Leon. Hij schetste de geschiendenis van het Klimaatbos en de reden van samenwerking tussen de werkgroep en het bos in Haarzuilens.

 

Begonnen in  2009 hebben  Leonese boeren op ca 500 hectare grond bomen voor het klimaatbos gepalnt. Voor het onderhoud van de plantages krijgen zij in León technisch advies en ondersteuning van Stichting DIA. Met hulp van de Nederlandse organisatie Pro Climate het bos gecertificeerd, zodat verhandelbare CO2emissie certificaten kunnen worden uitgegeven. Hieruit kunnen de boeren financiele ondersteuning krijgen voor de onderhoud van het bos. Daarnaast zijn er honingkasten geplaatst voor de productie van honing en cacaobomen geplant voor het  genereren van inkomsten voor de boeren. Over dertig jaar leveren deze bomen gecertificeerd hardhout op voor de verkoop.


Om het draagvlak voor het bos bij de bevolking in de regio León te vergroten, wordt er in Utrecht geld ingezameld voor een milieu-educatieproject over o.a. houtkap en klimaatverandering. De huidige Global Goals van de Verenigde Naties richten zich op het Hier en het Daar. Daarom is er een link tussen het klimaatbos ‘daar’ en het eetbare bos in aanleg ‘hier’ in Haarzuilens.

 

Hierna was het woord aan de initatiefnemers van het Voedselbos in Haarzuilens Jan Degenaar en Maarten Schrama. Zij legden uit wat de doelstellingen van het voedselbos zijn.

 

Voedselbos Haarzuilens wordt gerealiseerd vanuit stichting Lekkerlandgoed, in samenwerking met Natuurmonumenten. Het voedselbos is onderdeel van het Natuurmonumenten-gebied Landgoed Haarzuilens. Hoge natuurwaarden combineren met een duurzame voedselproductie. Dat is het doel. Op zo’n 5 hectare rivierklei in Haarzuilens worden de komende jaren  een veelheid aan noten, fruit, bessen en kruiden geplant. Dit moet leiden tot een gezond ecosysteem waar je een goed deel van het jaar uit kunt eten, een mooi natuurrijk systeem ook vol vlinders en vogels.

 

De eerste drie wordt het landgoed ingericht pas daarna kan er op grotere schaal geoogst worden. Rond 2018/2019 zullen zelfpluk-abonnementen kunnen worden gekocht voor wie houdt van lekker eten uit een gezonde omgeving.

Er is echter, zeker in de opstartfase, hulp nodig. Dit kan op verschillende manieren, van meedoen met de aanplant tot financiering. Je kunt zelf meehelpen  in op het landgoed zelf, met bijvoorbeeld hulp bij het planten. Maar er is ook een crowdfundingsprogramma gestart waarmee je de stichting in kunt staat stellen om bijzondere appelbomen kopen, of een mooie walnoot. Of doneer een peer die er over 200 jaar misschien nog staat. En waar steenuiltjes in kunnen gaan nestelen – of laat  nu vast nestkasten kopen voor de komende jaren.

 

Hierna was het tijd voor een pauze, waarin de bezoekers de mogelijkheid kregen local cider (appewijn) en chocolade uit Nicaragua.

 

Na de pauze was er de laatste presentatie van Xavier San Giorgi. Hij is mede oprichter van Food Forestry Netherlands. Zijn ambitie is om de uitgebreide kennis en praktijkervaring, die in het werkveld beschikbaar is en die nodig is voor een kundig ontwerp, aanleg en beheer van een voedselbos, inzichtelijk en toegankelijk te maken voor een breed publiek. San Giorgi is ook al enige jaren betrokken bij het Utrechtse park Makeblijde, waar hij zes verschillende types voedselbossen op één hectare ontwikkelt. Enkele zijn het voedselbos voor het NIOO-KNAW te (Wageningen), Voedselbos Makeblijde (Utrecht), die ook door Xavier beheerd wordt, Voedselbos Kralingen (Rotterdam) en daarnaast wordt er inmiddels gewerkt aan de inrichting van de buitenruimte van een nieuw te bouwen wijk in Lent (Nijmegen). Op het moment wordt er aan nieuwe projecten op grotere schaal gewerkt.

 

In de presentatie ging San Giorgi in op de mogelijkheden die voedselbossen kunnen bieden; Een voedselbos is een systeem waarin houtige soorten dominant worden. Met bomen die een kruinlaag vormen, bomen die in een onderlaag in de schaduw staan, struiken, kruiden, klimmers en kruipers. Een heel palet aan soorten in een doordacht ontwerp, een polycultuur in plaats van een monocultuur. Voor iedere plant wordt de best mogelijke plek gezocht, die aansluit bij hoe die in de natuurlijke omgeving groeit en waar hij zich lekker bij voelt. Want de een wil zon, de ander wil schaduw. De een houdt van droog, de ander van nat. De een wortelt oppervlakkig, de ander diep. Door al deze facetten functioneel te combineren, boetseer je een eetbaar landschap. Daarbij ben je niet meer afhankelijk van externe inputs. Er wordt geen gebruikgemaakt van kunstmest noch van biologische compost. “Een goed, duurzaam voedselsysteem moet in staat zijn zichzelf te organiseren. Dat geheim van het natuurlijke bos proberen we te vertalen naar een systeem dat op voedselproductie is gericht.” 

 

Na een levendig rondje met allerlei vragen en toelichtingen gingen de ca 50 bezoekers geinformeerd huiswaarts.

 

Informatiebijeenkomst Klimaatbossen Leon en Haarzuilens